Pijak i Myśliwy – „polscy” sułtani Imperium Osmańskiego
19 lutego 2024, 10:04Państwo osmańskie powstało pod koniec XIII wieku, do Europy wkroczyło w drugiej połowie XIV wieku, a sto lat później zakończyło tysiącletnie dzieje Cesarstwa wschodniorzymskiego, znanego obecnie jako Cesarstwo Bizantyńskie. Ono zaś było kontynuatorem jeszcze starszego państwa, którego początki datujemy na rok 753 p.n.e. Imperium Osmańskie było państwem wielonarodowym, w którym rządził nie tylko żywioł turecki. Wielu sułtanów miało pochodzenie greckie, albańskie czy serbskie. Było wśród nich dwóch, których korzeni możemy szukać na terenie dawnej Rzeczypospolitej.
Światowy Dzień Wody - pomyśl o bliźnich
21 marca 2008, 08:11W związku z przypadającym na 20 marca Światowym Dniem Wody, Organizacja Narodów Zjednoczonych zwróciła uwagę opinii publicznej na poprawę warunków sanitarnych w krajach Trzeciego Świata. Jak twierdzą jej przedstawiciele, inwestycja w samą tylko masową instalację toalet w krajach ubogich przyniesie im zysk dziewięciokrotnie wyższy od poniesionych kosztów.
Badania DNA rozwiązały królewską zagadkę, którą żyła Europa w XIX wieku
2 sierpnia 2024, 11:17Historia Kaspara Hausera, zwanego „sierotą Europy”, rozpalała w XIX wieku wyobraźnię całej Europy. Ten niezwykle zagadkowy mężczyzna, jego tajemnicze życie i śmierć od dwóch wieków są inspiracją dla artystów. O pochodzeniu Kaspara nie wiadomo nic pewnego, mimo że jego postać to jedna z najgłośniejszych tajemnic XIX wieku. Popularna teoria głosi, że był synem księcia Badenii, który jako dziecko został podmieniony i przetrzymywany w izolacji, by wprowadzić na tron boczną linię rodziny książęcej. Na łamach iScience opisano właśnie wyniki badań materiału genetycznego Kaspara.
Nie taki śpioch, jak go malują
14 maja 2008, 10:13Leniwce wcale nie są aż takimi śpiochami, za jakie zwykło się je uważać. W niewoli rzeczywiście potrafią spać do 16 godzin na dobę, lecz na wolności drzemią mniej niż 10 godzin dziennie (Biology Letters).
Znamy odpowiedź na pytanie, czy obcy mogą nas zauważyć i z jakiej odległości
5 lutego 2025, 09:31Grupa ekspertów postanowiła odpowiedzieć na pytanie, czy pozaziemska cywilizacja o podobnym do naszego poziomie rozwoju technologicznego, byłaby w stanie wykryć Ziemię i zdobyć dowody na istnienie ludzkości, a jeśli tak, to jakie sygnały mogliby wykryć i z jakiej odległości. Zespół, pracujący pod kierunkiem doktor Sofii Sheikh z SETI Institute, składał się ze specjalistów z projektu Characterizing Atmospheric Technosignatures oraz Penn State Extraterrestrial Intelligence Center.
Soczewki z kwasem hialuronowym
10 lipca 2008, 10:40Naukowcy cały czas pracują nad ulepszeniem soczewek kontaktowych. Niedawno opracowano soczewki z wbudowanymi czujnikami, co pozwala mierzyć ciśnienie w gałce ocznej, a więc monitorować np. rozwój jaskry. Teraz udało się wytypować lepszą substancję nawilżającą. Zapobiega to zespołowi suchego oka, a w dodatku mamy do czynienia ze związkiem naturalnie występującym w organizmie człowieka: kwasem hialuronowym (Biomaterials).
Samonapędzający się lód. Wystarczy odpowiednia powierzchnia
18 sierpnia 2025, 07:44Naukowcy z Virginia Tech wykazali, że lodowy dysk może sam się napędzać na odpowiednio przygotowanej powierzchni, podobnie do kropli wody, na którą działa zjawisko Leidenfrosta. Każdy z nas obserwował, że kropla wody upuszczona na gorącą powierzchnię, odparowuje przez długi czas, poruszając się po powierzchni. Amerykańscy uczeni odkryli, że kawałek lodu może samodzielnie napędzać się na powierzchni o wzorze przypominającym układ rybich ości.
Za dużo naraz
2 września 2008, 10:26Starsi ludzie wolniej wykonują zadania intelektualne, ponieważ łatwiej rozpraszają ich nieistotne informacje. Nie chodzi więc, a przynajmniej nie zawsze, o demencję i spowolnione przetwarzanie danych (Proceedings of the National Academy of Sciences).
Wygenerowali najkrótszy impuls światła. Trwa krócej niż atomowa jednostka czasu
31 grudnia 2025, 09:34Naukowcy z hiszpańskiego Instytutu Nauk Fotonicznych (ICFO) uzyskali najkrótszy impuls światła. Impuls wygenerowany w zakresie miękkiego promieniowania rentgenowskiego trwał zaledwie 19,2 attosekundy. To krócej niż atomowa jednostka czasu czyli czas, jaki potrzebuje elektron na wykonanie pełnej orbity wokół jądra atomu wodoru. To „aż” 24,2 attosekundy. Osiągnięcie uczonych z Hiszpanii samo w sobie brzmi imponująco, ale nie jest wyłącznie sztuką dla sztuki. Możliwość stworzenia tak krótkiego impulsu światła pozwoli na wizualizowania zachowania materii w skali atomowej i subatomowej z niespotykaną dotychczas rozdzielczością czasową.
On92 szuka Jej73
27 października 2008, 13:16Cyberseks nie jest wyłącznie domeną młodych osób. Sue Malta, socjolog ze Swinburne University, zbadała Australijczyków i Amerykanów w wieku od 60 do 92 lat i stwierdziła, że dzięki Internetowi wyrażają swoje libido, a erotyka sieciowa poprawia z kolei ich obeznanie z nowościami technologicznymi.
